Xəbərlər

Layihə üzrə resurs tutumunun (capacity planning) düzgün aparılması

İdeal bir dünyada hər bir layihə uğurlu olmaq üçün lazım olan dəqiq miqdarda resursa sahib olardı. Lakin hər bir layihə meneceri və komanda rəhbəri bunun nadir hallarda mümkün olduğunu bilir.

Resurslar — istər insanlar, istər büdcə, istərsə də texnologiya — məhdud ola bilər və çox zaman bir neçə komanda eyni anda eyni resurslar uğrunda rəqabət aparır. Ən yaxşı liderlər resurs çatışmazlığının layihənin uğuru üçün ciddi risk yarada biləcəyini anlayır və uğur qazanmaq üçün lazım olan alətlərə çıxışı təmin etmək məqsədilə sistemlər qururlar.

Capacity planning (resurs tutumunun planlaşdırılması) tələbatı əvvəlcədən proqnozlaşdırmaq və ehtiyac duyulan resursları öncədən planlaşdırmaq üçün istifadə olunan sistemli bir prosesdir.

Düzgün capacity planning proqramının qurulması zaman ala bilər. Lakin bu ilkin investisiya planlaşdırmaya qənaət edilən vaxt, uğurlu layihə buraxılışları və davamlı xərclərin optimallaşdırılması baxımından qat-qat geri dönüş təmin edə bilər.

 

Capacity planning nədir?

Capacity planning tələbatı proqnozlaşdırmaq və ehtiyac duyulan resursları əvvəlcədən planlaşdırmaq üçün istifadə olunan sistemli bir yanaşmadır.

Praktikada bu, maraqlı tərəflərin ehtiyaclarını anlamaq, həmin ehtiyacları resurs tələblərinə çevirmək və sonra bu resursları komandanın mövcud tutumu ilə uyğunlaşdırmaq üçün həyata keçirilən proseslər toplusudur.

 

“Resurs” dedikdə nə nəzərdə tutulur?

Bəzən düşündüyümüzün əksinə olaraq, resurslar yalnız insanlar demək deyil. Resurslara aşağıdakılar da daxildir:

Materiallar: Bir çox məhsul havadan yaranmır. Xüsusilə tikinti və istehsal layihələrində material resurslara ağac, kağız, metal, həmçinin təbii minerallar və su daxildir.

Alətlər və avadanlıqlar: Layihə nəticələrinin yaradılması üçün tələb olunan aparat təminatı, proqram təminatı və mexanizmlər. Bu, zavod avadanlıqlarından tutmuş proqram lisenziyalarına və kompüterlərə qədər hər şey ola bilər.

Məkanlar: Layihə komandalarının işləməsi üçün lazım olan fiziki məkanlar — iclas otaqları, emalatxanalar, anbarlar və ya xüsusi elmi laboratoriyalar.

Büdcə: Maaşlardan tutmuş material xərclərinə qədər bütün xərcləri qarşılamaq üçün layihəyə ayrılmış maliyyə resursları.

Zaman qrafiki: Xüsusilə funksiyalararası layihələrdə, diqqətli planlaşdırma və icra tələb olunduqda, cədvəllər və son tarixlər də resurs hesab edilə bilər.

Capacity planning layihəyə yüksək səviyyədən baxmağı, ehtiyacları dərindən anlamağı və finiş xəttini keçmək üçün hansı resursların tələb olunacağını müəyyən etməyi tələb edir.

Capacity planning-in 6 əsas faydası

Capacity planning yalnız layihə ehtiyaclarını daha yaxşı planlaşdırmağa kömək etmir, həm də komandanın düşüncə tərzini dəyişərək məhsuldarlığı artırır.

Əsas faydalardan bəziləri bunlardır:

1. Qeyri-müəyyənliyə hazırlıq yaradır.
Capacity planning tələbatla bağlı gələcəyə yönəlik baxış yaradır və potensial darboğazları kritik problemə çevrilməzdən əvvəl görməyə imkan verir.

2. Proqnozlaşdırıla bilməni, etibarlılığı və inamı artırır.
Nə baş verəcəyini və real olaraq nəyə nail ola biləcəyinizi bildikdə, daha dəqiq son tarixlər təyin edə və maraqlı tərəflərə verdiyiniz vədləri yerinə yetirə bilərsiniz.

3. Layihə xərclərini minimuma endirir.
Resurslar bahalıdır. Büdcə daxilində qalmaq üçün onlardan səmərəli istifadə etmək lazımdır. Düzgün planlaşdırma son anda frilanser cəlb etmək, təcili sifarişlər vermək və ya gecikmələrin yaratdığı əlavə xərclərdən qaçmağa kömək edir.

4. Komanda motivasiyasını artırır.
Yaxşı balanslaşdırılmış iş yükü yanma riskini azaldır və komandanıza rifahlarının prioritet olduğunu göstərir. Xoşbəxt komandalar daha məhsuldar olur.

5. Strateji məqsədləri dəstəkləyir.
Ən vacib işləri yerinə yetirmək üçün kifayət qədər tutuma sahib olmaq strateji məqsədlərə çatmaq üçün əsas şərtdir. Capacity planning düzgün aparıldıqda, ən dəyərli resurslarınız (insanlar) biznes üçün ən çox dəyər yaradan layihələrə yönləndirilir.

6. Daha yaxşı qərarverməni təmin edir.
Tutum və tələbatın aydın görünməsi hansı layihələrin icra ediləcəyinə, hansının təxirə salınacağına və ya imtina ediləcəyinə dair məlumatlı qərarlar verməyə imkan yaradır. Məlumata əsaslanan qərarlar emosiyaları prosesdən çıxarır və layihə–müştəri münasibətlərini gücləndirir.

Nəticə

Capacity planning layihə menecmentində yalnız texniki bir alət deyil, strateji düşüncə tərzidir. Resursların məhdud olduğu reallıqda düzgün tutum planlaşdırılması layihələrin vaxtında, büdcə daxilində və keyfiyyətlə icra olunmasının əsas təminatçısına çevrilir. Bu yanaşma həm risklərin azalmasına, həm komanda rifahının qorunmasına, həm də təşkilatın uzunmüddətli strateji məqsədlərinə çatmasına real töhfə verir.

19.01.2026